حكمت و فلسفه ، به حوزهء تدريس خارج فقه و اصول استاد علامه و فقيه متبحر و مجتهد بارع و زعيم عاليقدر تشيع در عصر اخير ، آقاى حاج آقا حسين طباطبائى بروجردى « قدس اللّه عقله بنوره القدوسى » ، حاضر شد اين فقيه بزرگوار يكى از جامع‌ترين علماى اماميه در اعصار اخير بود . « 1 » مدت 8 سال نيز به حوزه تدريس فلسفه و تفسير قرآن كريم و اصول فقه استاد دانشمند و محقق جامع ، مشعل فروزان علوم عقلى در حوزهء علميه قم ، آقاى حاج سيد محمد حسين طباطبائى تبريزى « مد ظله » حاضر شد . الهيات كتاب شفاى شيخ رئيس و الهيات بالمعنى الاخص اسفار و امور عامهء اين كتاب را بانضمام قريب به يك دورهء اصول فقه و قسمتى از تفسير قرآن مجيد را خدمت آن جناب قرائت نمود . « 2 » از براى تكميل فلسفه و حكمت الهى به شهرستان قزوين مسافرت كرد . سفر نفس اسفار ملا صدراى شيرازى را بانضمام قسمتى از امور عامه كتاب اسفار از محضر پرفيض حكيم عاليقدر و فيلسوف محقق سيد اعاظم الحكماء و الفقهاء ، مدرس نامدار علوم عقلى ، آقاى حاج ميرزا سيد ابو الحسن قزوينى ، « ادام اللّه علوه و

--> ( 1 ) . مرحوم آيت‌الله بروجردى ( 1292 - 1380 قمرى ) « ضاعف اللّه قدره ) كه مدت 15 سال متوالى زعيم روحانيت و پيشواى شيعيان جهان بود ، يكى از بزرگان علماى اماميه و نمونه‌اى از قدماى اماميه « كثر اللّه تعالى امثالهم » بشمار مىرود . در علوم نقلى از اعاظم تلاميذ آخوند ملا كاظم خراسانى و در عقليات از شاگردان جهانگير خان قشقائى و آخوند ملا حسين كاشى و در اكثر علوم اسلامى متبحر و صاحب نظر بود . اين مرجع عاليقدر ، مدت 9 سال تمام با كمال رأفت و گشاده‌روئى و اظهار عطوفت و مهربانى ، هر چه تمام‌تر كليهء مخارج تحصيلى حقير را متكفل بودند و حقير در ظل مراحم اين استاد بزرگ و عظيم الشأن در كمال آرامش و راحتى خيال و فراغت بال به تحصيل اشتغال داشت . اگر در عالم معرفت و فضيلت بهره‌يى نصيب حقير شده باشد و در تحصيلات خود توفيقى حاصل كرده باشد ، نتيجهء عنايات و توجهات اين روحانى جليل القدر است « اعلى اللّه قدره في النشآت الإلهية » مدت هشت سال متوالى از حوزهء تدريس آن جناب استفاده نمودم . ( 2 ) . آقاى حاج ميرزا محمد حسين طباطبائى تبريزى ، استاد علوم عقلى در حوزه علميهء قم در علوم نقلى از تلاميذ حاج شيخ محمد حسين اصفهانى و آقا ميرزا حسين نائينى و در عقليات شاگرد مرحوم آقا سيد حسين بادكوبه‌يى مىباشند . كتب متعددى در تفسير و فلسفه تأليف نموده‌اند .